Omdat het een meerwaarde heeft
Een weloverwogen kunstopdracht kan een immateriële meerwaarde toevoegen aan de gebouwen en bijdragen tot het creëren van een ‘healing environment’. Creativiteit bij het ontwerpen en uitbouwen van verzorgingsvoorzieningen kan de levenskwaliteit verhogen van eenieder die op een bepaald moment in zijn leven zorg nodig heeft.

Een overzicht van de kunstprojecten vindt u via deze link.

Omdat het verplicht is

Een kunstopdracht is: de realisatie van een kunstwerk op verzoek van een opdrachtgever voor een specifieke context door een levende kunstenaar met een professionele kunstpraktijk. 

De kunstopdracht wordt specifiek voor de context, het publiek toegankelijke gebouw, de infrastructuur of de omgeving geconcipieerd. 

Het kan uitgevoerd worden in een atelier of op de bouwwerf. 

Er is geen kunstwerk nodig als:

  • de kostprijs wordt verrekend aan gebruiker (infrastructuurforfait voorzieningen ouderen en personen met handicap);
  • bouwkosten maximum 500.000 euro bedragen;
  • het gebouw alleen toegankelijk is voor overheidspersoneel of een louter privatief gebruik kent;
  • de subsidie minder dan 30% van de bouwkost dekt.

De rechtspersoon moet een bepaald percentage van de bouwkosten besteden aan de financiering van kunstopdrachten volgende onderstaande schaal (**) (***):

  • 1,5% op schijf <= 1.000.000 euro
  • 1% op schijf tussen 1.000.000 en 3.000.000 euro
  • 0,5% op schijf tussen 3.000.000 en 100.000.000 euro
  • 0,25% op schijf > 100.000.000 euro

(**) van toepassing op bouwwerken waarvoor een aanvraag voor een omgevingsvergunning is ingediend vanaf 29 maart 2019  

Het decreet geeft geen definitie van wie een kunstenaar is. Het VIPA beschikt ook niet over een lijst met kunstenaars. 

Relevante elementen in de zoektocht naar een kunstenaar kunnen de volgende zijn:

Als u een aanbestedende overheid bent, dan is de regelgeving van toepassing.  

Wanneer spreken we van een aanbestedende overheid?  

Omdat in de meeste gevallen het unieke karakter en de waarde van het kunstvoorwerp (in casu het kunstintegratieproject) inherent zijn aan de identiteit van de kunstenaar, kunt u een kunstenaar aanduiden o.b.v. art. 42, §1, 1°, d), i van de Wet inzake Overheidsopdrachten van 17 juni 2016.  

Het is belangrijk om vroeg te starten met het plannen en met het ontwikkelen van ideeën rond het kunstwerk om een geslaagde integratie van het kunstwerk in het gebouw of in de directe omgeving te bekomen. De kunstopdracht moet opgenomen worden in de bouwplannen en het lastenboek. 

De toepassing van het btw-tarief moet geval per geval beoordeeld worden. 

De hedendaagse kunstenaar vertrekt in de meeste gevallen van een artistiek basisconcept. Dit artistiek basisconcept vormt de  basis voor de uniciteit en geldt als een artistieke creatie waarvoor in regel het btw-tarief van 6% geldt.

Als de kunstenaar het kunstwerk door derden laat maken, geldt normaliter voor de materialen- en productiekost van het kunstwerk het btw-tarief 21%.

Alle kosten die verbonden zijn aan de creatie van het kunstwerk:

  • studie- en ontwerpkosten;
  • materiaalkosten;
  • kunstenaars-gage;
  • vervoer- en installatiekosten;
  • inrichting van workshops voor bewoners indien bewoners betrokken zijn in creatie van het kunstwerk.

De kosten moeten via facturen bewezen worden. Op de factuur moet de naam van de kunstenaar en de omschrijving van het kunstwerk vermeld staan.

De naam van de kunstenaar en van het kunstwerk, de kost en het bewijs van de betaling ervan moeten meegedeeld worden aan het VIPA.

Alternatieve financiering

In de alternatieve financiering worden deze gegevens één jaar na de datum van ingebruikname opgevraagd.

Voor de berekening van het kunstwerk wordt het totale bedrag van de verbouwing in aanmerking  genomen, los van het al dan niet bereiken van het globaal plafond voor aankoop met verbouwing. 

Recuperatie van glasramen of ander erfgoed kan als deze door een kunstenaar geïntegreerd wordt in een nieuw kunstwerk.