Elektronisch toezicht is een manier om een gevangenisstraf uit te voeren buiten de gevangenis. In de meeste gevallen draagt u een elektronische enkelband.

Er wordt bij u thuis, of op een ander adres waar u het elektronisch toezicht ondergaat, een bewakingsbox  geïnstalleerd. De enkelband zendt via die bewakingsbox een signaal naar een centrale computer die registreert of u al dan niet op het verplichte adres bent.

Voorwaarden

U krijgt een uurrooster dat u strikt moet respecteren. Dit uurrooster vermeldt de momenten waarop u thuis moet zijn en waarop u het huis mag verlaten om verplichte activiteiten (werken, zoeken naar werk, opleiding, therapie, …) of vrijetijdsactiviteiten uit te voeren. Als u zicht onttrekt aan het toezicht kan beslist worden dat u toch naar de gevangenis moet.

Er kunnen u ook andere voorwaarden worden opgelegd.

Als u zich onttrekt aan het toezicht, of de voorwaarden niet naleeft, kan beslist worden dat u een verwittiging, verlening van het elektronisch toezicht, een herziening of een herroeping krijgt, of toch naar de gevangenis moet.

Procedure

De procedure verschilt naar gelang de duur van de gevangenisstraf waartoe u veroordeeld bent. Als u tot meerdere gevangenisstraffen bent veroordeeld, worden deze samengeteld.

Tot en met 3 jaar gevangenisstraf

Als u veroordeeld bent tot een gevangenisstraf tot en met 3 jaar effectief (of tot verschillende gevangenisstraffen die samen tot en met 3 jaar bedragen), kan de gevangenisdirecteur elektronisch toezicht toekennen.

Als u tot een dergelijke straf (tot en met 3 jaar) veroordeeld bent voor seksuele misdrijven ten aanzien van minderjarigen beslist de directeur van de Directie Detentiebeheer over de eventuele toekenning van elektronisch toezicht. Deze dienst maakt deel uit van de federale overheidsdienst Justitie.

  • De gevangenisdirecteur informeert u over de mogelijkheid om elektronisch toezicht te ondergaan, en vraagt of u hiermee akkoord gaat.

  • De gevangenisdirecteur kan aan het elektronisch toezicht voorwaarden verbinden waarmee u moet instemmen. Als hij bijzondere voorwaarden wil opleggen die specifiek op u zijn afgestemd, kan hij aan het justitiehuis vragen om een maatschappelijke enquête uit te voeren.

  • Als u veroordeeld bent wegens seksuele misdrijven ten aanzien van minderjarigen is er altijd een maatschappelijke enquête. De Directie Detentiebeheer kan voorwaarden opleggen.

  • De gevangenisdirecteur deelt u de datum van de activering van het elektronisch toezicht mee. Hij kent u, in afwachting van de activering, een strafonderbreking toe (een periode waarin de straf niet wordt uitgevoerd). U gaat naar  huis in afwachting van de plaatsing van de enkelband. Dit kan enige tijd (tot enkele maanden) duren.

  • Een personeelslid van het Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht komt bij u thuis, of op een ander adres waar u het elektronisch toezicht zal ondergaan, om het bewakingsmateriaal te plaatsen.

  • U krijgt een standaard uurrooster dat u moet naleven. Het Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht kan dit uurrooster wijzigen aan de hand van de informatie die u overmaakt (bv. een arbeidscontract of een inschrijving voor een opleiding).

  • Gedurende de periode van elektronisch toezicht kan u eventueel een andere straf uitvoeren (bv. een werkstraf, een opleiding of therapie bij probatie). Het Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht gaat na of dit in het uurrooster kan worden ingepast.

  • Indien het elektronisch toezicht niet goed verloopt kan de gevangenisdirecteur aan de justitieassistent vragen om u uit te nodigen voor een gesprek, waar u kan uitleggen wat er is misgelopen. Ook het Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht kan dit vragen. De justitieassistent brengt verslag uit van het gesprek.

  • Na afloop van het elektronisch toezicht komt u in aanmerking voor voorlopige invrijheidstelling. U moet het bewakingsmateriaal terug geven aan het Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht.

Meer dan drie jaar gevangenisstraf

Als u veroordeeld bent tot een gevangenisstraf van langer dan drie jaar (of tot verschillende gevangenisstraffen die samen meer dan drie jaar bedragen), kan de strafuitvoeringsrechtbank elektronisch toezicht toekennen.

  • De gevangenisdirecteur informeert u over de mogelijkheid om elektronisch toezicht te ondergaan, van zodra u het recht hebt om daartoe een schriftelijke aanvraag in te dienen.

  • U moet een reclasseringsplan voorleggen, waarin u aangeeft welke initiatieven u zal nemen om terug uw plaats in te nemen in de maatschappij (werken, werk zoeken, een opleiding of therapie volgen, …).

  • De strafuitvoeringsrechtbank kan vooraf aan het justitiehuis vragen om een maatschappelijke enquête uit te voeren (ook de gevangenisdirecteur en het openbaar ministerie kunnen dit vragen). De justitieassistent gaat dan langs op de plaats waar u tijdens het elektronisch toezicht wil verblijven. Hij vraagt het akkoord van de meerderjarige personen waarmee u samenleeft en gaat de omstandigheden na waarin het elektronisch toezicht zal worden uitgevoerd.

  • U wordt opgeroepen op een zitting van de strafuitvoeringsrechtbank. Ook de gevangenisdirecteur, het openbaar ministerie en de eventuele slachtoffers worden op deze zitting gehoord.

  • De strafuitvoeringsrechtbank onderzoekt de eventuele redenen om het elektronisch toezicht niet toe te kennen, zoals het risico dat je nieuwe feiten pleegt. Ze kan aan het elektronisch toezicht voorwaarden verbinden waarmee je moet instemmen.

  • Een personeelslid van het Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht komt bij u thuis, of op een ander adres waar u het elektronisch toezicht zal ondergaan, om het bewakingsmateriaal te plaatsen.

  • De justitieassistent nodigt u uit voor een eerste gesprek. Hij maakt samen met u het uurrooster op waaraan u zich moet houden en bespreekt de voorwaarden die u moet naleven.

  • De justitieassistent heeft regelmatig een gesprek met u op zijn kantoor of bij u thuis. Hij gaat na of u problemen hebt om het uurrooster en de voorwaarden na te leven. De justitieassistent brengt verslag uit aan de strafuitvoeringsrechtbank.

  • Gedurende de periode van elektronisch toezicht kan u eventueel een andere straf uitvoeren (bv. een werkstraf, een opleiding of therapie bij probatie). De justitieassistent gaat na of dit in het uurrooster kan worden ingepast.

  • De strafuitvoeringsrechtbank kan de voorwaarden aanpassen of nader omschrijven.

  • Na afloop van het elektronisch toezicht komt u in aanmerking voor voorwaardelijke invrijheidstelling. U moet het bewakingsmateriaal terug geven aan het Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht.